Cases

Anders werken raakt de mens in zijn essentie

Henk Buitelaar en Jacqueline van Overbeeke

Als teamcoaches en change facilitators werken wij voor ambitieuze leiders die de volgende stap met hun team willen maken. De aanleiding voor onze begeleiding is divers: krimp, groei, ketenoptimalisatie, kostenreductie, fusie of overname enzovoort. De vraag komt vrijwel altijd op hetzelfde neer: Hoe kunnen we beter, effectiever, efficiënter, slimmer samenwerken? Dat het anders moet, staat vast. En dat anders werken niet vanzelf gaat, is ook duidelijk.

Onze ervaring als trainers en coaches brengt ons op twee stellingen die we bevestigd dan wel ontkracht wilden zien.
1. Organisatieverandering vraagt altijd om anders werken.
2. Samenwerkingsskills zijn bittere noodzaak om organisatieverandering tot een blijvend succes te maken.
Wat moet er veranderen bij de mensen die anders moeten gaan werken? Wat moet er ontwikkeld worden om de verandering te laten slagen? Wat werkt wél en wat werkt niet? En dan vooral waarom?

Wij hebben op basis van onze ervaringen ‘het Samen STERK programma’ ontwikkeld – samen ontdekken, samen doorbreken, samen ontwikkelen en samen borgen – waarmee we veranderprocessen vormgeven.  Wij zijn hiervoor ook in gesprek gegaan met verandermanagers. Wij hebben hen gevraagd wat zij vooral tegenkomen bij mensen die anders moeten gaan werken. En hebben gevraagd wat je moet ontwikkelen om verandering tot een duurzame verandering te maken.

Case 1: Anders werken bij de gemeente door Wima van Leeuwen:



Wilma van Leeuwen begeleidt gemeenten bij digitalisering en informatievoorziening. Zij ziet de volgende belangrijke trend, die de essentie raakt van hoe mensen in het gemeentelijk domein in het werk staan. Gemeenten gaan namelijk meer en meer samenwerken en hun diensten digitaliseren. En naar verwachting zal er sprake zijn van continu en blijvend veranderen.
Van Leeuwen: “Wil je veranderingen echt doorvoeren, dan kom je er niet met alleen SLA’s (Service Level Agreements) en het maken van goede procesafspraken. Rollen wijzigen. Mensen moeten meer verbinden. Verbinden met andere mensen, met netwerken, met andere gemeenten. Vroeger voerde je taken uit zoals afgesproken met je leidinggevende. Nu wordt er echt iets anders van je gevraagd. Je moet meer zelf initiëren en mensen samenbrengen om je werk te kunnen doen. Deze nieuwe invulling van de rol, raakt mensen in de essentie in hun manier van werken.”
Belangrijk is het, zo zegt Van Leeuwen, om nadrukkelijk aandacht te besteden aan de impact die een wijziging van rollen op medewerkers heeft. Daarom helpt zij de mensen vooral anders te leren kijken en kwaliteiten in te zien onder het motto: “Anders kijken leidt tot anders doen en anders samenwerken”.
De weerstand die Van Leeuwen tegenkomt bij de mensen tijdens de invoering van verandering is “de angst om niet langer nuttig te zijn, geen toegevoegde waarde meer te hebben. Daarnaast hebben mensen behoefte aan autonomie, aan eigen vrije regelruimte. Dit is in het gemeentelijke domein niet altijd mogelijk door regelgeving en de standaardisatie van (digitale) processen. Ook dat leidt tot weerstand.” Zij benadrukt dat de medewerker nu meer zelf verantwoordelijk is voor haar/zijn loopbaanontwikkeling. Ieder individu moet nu meer dan vroeger zijn professionaliteit blijven ontwikkelen. Wat kan je? Wat wil je? Dat moet je wel weten als professional. En het is voor ambtenaren niet vanzelfsprekend dat ze antwoord hebben op die vragen.”

Wat medewerkers in het gemeentelijk domein moeten leren:
• omgaan met de onzekerheid die de continue veranderingen meebrengen en daar juist kansen in leren zien;
• een goede balans vinden tussen jouw persoonlijke doel en het gezamenlijke doel;
• verbanden leggen en zien, buiten je eigen koker kijken;
• jezelf blijven ontwikkelen, een specialisme ontwikkelen of versterken en je samenwerkingsskills versterken.

Samenwerkingsskills zorgen voor een brede basis om alle dwarsverbindingen goed te kunnen leggen. Die brede basis is nodig om prettig te kunnen meebewegen in de samenwerking over de grenzen heen. En het specialisme is de meerwaarde waarmee je je onderscheidt.

Case 2: Meer human skills in inkoop en zorg door Joanna Bos:



Joanna Bos neemt mensen mee in verandertrajecten als gevolg van veranderingen in inkoop en andere ondersteunende processen. Zij adviseert en begeleidt organisaties bij de implementatie van de gewenste verandering. Dit doet zij vooral in de zorg met eQure & Care, in de bouw en bij productiebedrijven.

“Samenwerken is cruciaal. Bij inkoop en andere ondersteunende processen. Je ziet dat doordat er druk staat op de overhead, ondersteunende afdelingen en de lijn steeds meer en beter moeten samenwerken. Terwijl ze nu vaak nog in schotten afzonderlijk werken.” Bos kan aan de hand van de onderlinge samenwerking zien hoe goed of hoe ver een gewenste inkoopverandering is gerealiseerd. “De weerstand bij de mensen in deze sectoren wordt vooral veroorzaakt door angst voor baanverlies en daarmee angst voor verlies van financiële zekerheid. Dit uit zich in houding en gedrag. Van een eenvoudige frustratie via ‘zeiken en zeuren’ en hoog ziekteverzuim naar zelfs sabotage. Ja, zo erg kan het worden. Als mensen verandering opgelegd krijgen en in de weerstand schieten, zijn ze daarna moeilijk mee te krijgen. Dat moet je dus vóór zijn.”
Volgens Joanna Bos ontbreekt het te veel aan leiderschap met human skills bij veranderingen. “Tijdens een verandertraject wordt nu nog veel gestuurd met en op ‘hard skills’. Terwijl je voor succesvol en duurzaam veranderen ‘human skills’ moet inzetten. Zeker in dit tijdperk. Mensen willen gehoord worden en het is belangrijk dat mensen respect en vertrouwen krijgen. Dit bereik je door mensen mee te nemen en in gesprek te blijven. Zo gaan ze samen anders werken en zorg je voor en duurzame verandering.”

Stellingen bevestigd
De ervaringen van de twee geïnterviewde doorgewinterde verandermanagers bevestigen onze stellingen. Reorganisatie vraagt altijd om anders werken. Niet alleen op inhoud (functieomschrijving, takenpakket), een andere fysieke plek en een andere werkwijze (processen en procedures). Nee, ook de impact op het persoonlijke vlak is groot en ook daar is dus verandering nodig. Er moet aandacht zijn voor vragen over de toegevoegde waarde van de individuele medewerker en zijn/haar onzekerheden/angsten. Er moet tijd worden besteed aan gesprekken over met wie je nu allemaal moet samenwerken en waarom dat zo is. Verandering kan immers alleen duurzaam een succes worden als er sprake is van goede samenwerking. Waar nodig moet aan de medewerkers coaching/training worden aangeboden. Want juist op het deel van de persoonlijkheid raakt ‘anders werken’ de mens in zijn essentie. Veranderen doet (bijna) altijd pijn. En hoe mooi is het als je die pijn samen kunt dragen om van daaruit samen te bouwen aan duurzame verandering.

“Veranderen doet (bijna) altijd pijn”



WIE Henk Buitelaar en Jacqueline van Overbeeke, partners STERK teamontwikkeling
WAT Teamcoaches, change facilitators, trainers, Insights experts, inspirators, personal coaches, organisatieadviseurs & business partners.
STERK zorgt dat mensen de volgende stap in hun ontwikkeling maken, sterker worden, teams optimaliseren, samenwerking verbeteren. Wij verbinden de kracht van de mensen aan de ambities van de organisaties.
WAAROM Een nieuwe stap maken, kan je niet alleen. Door meer inzicht te krijgen, bewust te worden en samen te doen, wordt de nieuwe stap realiteit. ‘If you dream alone, it is just a dream. If you dream together, it is the beginning of reality.’

Meer weten of een afspraak maken? 

Ga naar CONTACT en binnen 24 uur nemen we dan contact met u op.
 

Volg ons op Facebook